Urządzenia Hi-Fi - Wzmacniacz Hi-Fi o mocy wyjściowej 10W

Szczegóły
Autor: Jan Różycki
Kategoria: Artykuły
Odsłon: 978


inż. Jan Różycki, Wydanie 1,
Państwowe Wydawnictwa Techniczne, Warszawa 1959

4.4. Układy wzmacniaczy mocy Hi-Fi

4.4.1. Wzmacniacz Hi-Fi o mocy wyjściowej 10 W

Wzmacniacz tej jest układem czterostopniowym, przy czym stopień mocy o układzie przeciwsobnym pracuje z lampami typu EL84.

Schemat ideowy wzmacniacza jest uwidoczniony na rys. 79 (schemat można powiększyć klikając na nim myszką).


Rys. 79. Schemat ideowy wzmacniacza Hi-Fi o mocy wyjściowej 10 W

Dane techniczne:

  • czułość wejścia przy mocy wyjściowej 10 W na oporności 7 Ω przed korektorem częstotliwościowym 50 mV, za korektorem częstotliwościowym 500 mV (przy 800 Hz),
  • zniekształcenia nieliniowe poniżej 1% przy 40 Hz,
  • zniekształcenia nieliniowe około 0,5% przy 400 Hz,
  • zniekształcenia intermodulacyjne poniżej 2% przy mocy wyjściowej 8 W,
  • charakterystyka częstotliwościowa regulowana od 10 do 30000 Hz.

Stopień mocy

W stopniu mocy pracują dwie pentody typu EL84 w układzie przeciwsobnym klasy AB. Automatyczne ujemne napięcie dla siatek sterujących uzyskuje się przez spadek napięcia na wspólnym dla obu lamp oporniku katodowym R15. Jest to opornik drutowy o obciążalności 3 W i dopuszczalnej tolerancji wartości 5%. Opornik R19 służy do skompensowania nierówności dynamicznych przewodności lamp stopnia mocy. Oporniki R17 i R18, jak również oporniki R14 i R16, zapobiegają wzbudzaniu się układu na częstotliwościach ponadakustycznych. Oporniki te powinny być umieszczone bezpośrednio przy kontaktach podstawek lampowych. Przed możliwością powstania przepięć na uzwojeniu pierwotnym transformatora wyjściowego przy odłączonym głośniku zabezpiecza opornik R20 podłączony równolegle do wtórnego uzwojenia transformatora.

Przedwzmacniacz układu przeciwsobnego

Przedwzmacniacz układu przeciwsobnego pracuje na dwóch triodach lampy ECC83 w układzie bezpośredniego sprzężenia katodowego. Oporniki R10 i R11 powinny mieć równe oporności nominalne z tolerancją 5%. Wartość opornika R10 powinna być o 5% mniejsza, a opornika R11 o 5% większa od podanej w układzie wartości nominalnej. Ponieważ lampa ECC83 jest bezpośrednio sprzężona z lampą EF86 poprzedniego stopnia, potencjał na jej siatkach sterujących równa się potencjałowi na anodzie lampy EF86. W tym przypadku potencjał na katodzie lampy ECC83 powinien być wyższy od potencjału na siatce; jest to konieczne do uzyskania ujemnego napięcia siatki względem katody. Poniżej podaje się prawidłowe wartości napięć i prądów w poszczególnych punktach układu.

Lampa ECC83 – dane dla obu systemów:

  • napięcie na anodzie około 196 V,
  • napięcie na katodzie 87 V,
  • prąd anodowy około 0,64 mA,
  • całkowity prąd katodowy około 1,28 mA,
  • napięcie na siatce 86 V.

Pomiary napięć można przeprowadzać tylko za pomocą woltomierza lampowego.

Stopień wejściowy

W stopniu wejściowym wzmacniacza pracuje pentoda EF86 w układzie konwencjonalnym, dając 200-krotne wzmocnienie napięciowe. Kondensator C7, bocznikujący opornik R6, powinien być bezwzględnie połączony z katodą lampy.

Ujemne sprzężenie zwrotne

Sprzężenie zwrotne obejmuje cały układ wzmacniający. W celu uzyskania napięcia zwrotnego doprowadzona jest część napięcia wyjściowego do obwodu katodowego lampy EF86.

Regulacja charakterystyki częstotliwości i wzmocnienia

Regulatory charakterystyki częstotliwości i wzmocnienia nie mogą się znajdować w części układu wzmacniacza objętej sprzężeniem zwrotnym, ponieważ powodowałyby zmiany kąta fazowego wzmocnienia. Dlatego też wszystkie regulatory powinny być umieszczone przed pierwszym stopniem wzmacniacza. Korektor do regulacji charakterystyki częstotliwości jest wyposażony w dwa niezależne potencjometry P1 i P2.  Charakterystyki częstotliwościowe wzmacniacza z układem korekcyjnym są przedstawione na rys. 80.


Rys. 80. Charakterystyki częstotliwościowe wzmacniacza 10 W: I – potencjometr P1 w położeniu prawym, a P2 w położeniu lewym; II – potencjometr P1 w położeniu lewym, a P2 w położeniu prawym

Krzywa I odpowiada ustawieniu potencjometru P1 w położeniu prawym, a P2 w położeniu lewym; natomiast krzywa II odpowiada ustawieniu potencjometru P1 w położeniu lewym, a P2 – w położeniu prawym. Do regulacji wzmocnienia służy potencjometr P3 włączony bezpośrednio w obwód siatkowy lampy EF86. Duża oporność wejściowa korektora pozwala na włączanie mikrofonu lub adaptera krystalicznego.

Transformator wyjściowy

Wymiary rdzenia podano na rys. 81.


Rys. 81. Rdzeń transformatora wyjściowego

Dane dotyczące uzwojeń:

Uzwojenia P1 i P2 nawinięte są zgodnie w jednym kierunku, pozostałe natomiast – w kierunkach przeciwnych. Uzwojenia połączone są równolegle w ten sposób, że P1i P4 tworzą jedną połowę uzwojenia pierwotnego, P2 i P3 tworzą drugą połowę uzwojenia pierwotnego, a W1 i W2 tworzą uzwojenie wtórne. Przy samym łączeniu tych uzwojeń trzeba pamiętać, że uzwojenia P1 i P2 nawinięte są odwrotnie niż P3 i P4. Oporność wypadkowa cewek głośnikowych dołączonych do transformatora powinna wynosić 7 Ω.

Zasadę wykonania transformatora pokazano na rys. 74b.

Transformator sieciowy

Dane dotyczące napięć i prądów:

  • napięcie anodowe 2 x 280 V, 130 mA,
  • napięcie żarzenia 6,3 V, 2 A,
  • napięcie żarzenia lampy prostowniczej 5 V, 1,9 A.

Jan Różycki